De vraag naar olie in Azië groeit zo hard, dat we er volgens deskundigen zelfs niet op hoeven te rekenen dat de olieprijs ooit nog ver gaat zakken. „Ook niet bij een recessie. Alleen als we minder gaan autorijden, wordt tanken goedkoper”, aldus Cyril Widdershoven, olieanalist bij TNO.

Paul van Selms, van United Consumers, is evenmin optimistisch: “De afgelopen weken komt er elke paar dagen een cent bij. In januari gaan de records geslecht worden.”

Als de prijs gemiddeld zo’n 10 cent boven het niveau van vorig jaar blijft, zal de gemiddelde automobilist (15.000 kilometer per jaar, 1 op 15) dit jaar 100 euro meer kwijt zijn aan benzine of diesel dan in 2011.

Kijk op http://www.brandstof-zoeker.nl/adviesprijzen/ voor een overzicht van alle adviesprijzen.

“Heel 2009 zat de benzineprijs onder de 1,50 euro. In 2010 zal hij daarboven blijven”, voorspelt Paul van Selms van UnitedConsumers. Een jaar geleden kostte een liter benzine nog 1,312 euro. Begin dit jaar was de prijs al opgelopen naar 1,496 euro. Volgens Van Selms is het mogelijk dat dit jaar de recordprijs van juni 2008 wordt overtroffen toen de prijs van een liter op 1,692 euro piekte. Hij sluit niet uit dat we over enkele jaren zelfs naar de 2 euro gaan. De belastingen op brandstoffen gaan immers ook jaarlijks omhoog.

UnitedConsumers noemt het ”zuur” voor de bijna kwart miljoen lpg-rijders in Nederland dat die nu meer dan ooit moeten betalen, want zij zijn juist de meest prijsbewuste rijders. De dieselrijders komen er relatief nog het best van af. Een liter diesel kost nu 1,185 euro tegen 1,503 euro medio 2008. Dat heeft alles te maken met de beperktere vraag,doordat de transportsector nog behoorlijk op zijn gat ligt. Ten tijde van de recordprijzen in 2008 kropen de prijzen voor diesel en benzine dicht naar elkaar toe, dat zit er nu voorlopig niet in.

De benzineprijs komt tot stand aan de hand van verschillende factoren. De raffinagecapaciteit is daarbij een van de meest bepalende. Daar wordt de prijs het meest gemaakt.
Europa telt niet al te veel raffinaderijen. Als bij een of een paar raffinaderijen iets aan de hand is, heeft dat meteen effect. Zo kan de recente staking bij een raffinaderij in Frankrijk een rol gespeeld hebben, maar dat verklaart zeker niet alles. De raffinaderijen hebben hun winsten behoorlijk zien verdampen. Nu zorgen zij ervoor dat de prijs van het eindproduct hoger is door hogere marges door te berekenen.

Verder speelt de olieprijs een rol, maar die is nu met rond 80 dollar per vat niet extreem hoog. Bij de vorige recordprijs voor benzine kostte een vat olie 140 dollar. Ook zijn valuta-effecten van invloed, maar ook daar is momenteel niets geks mee aan de hand.

Het onderbuikgevoel wat veel mensen hebben over de benzineprijzen, was voor Riemer Faber van het Tinbergen Instituut aanleiding om het gedrag van tankstations te onderzoeken. Met behulp van de prijs-informatie van www.brandstof-zoeker.nl en www.UnitedConsumers.com heeft hij de prijzen van meer dan 3500 stations gevolgd in een periode van meer dan twee jaar (30 mei 2006 – 20 juli 2008). Uit dit uitgebreide onderzoek is gebleken dat geen van de vijf grote maatschappijen (BP, Esso, Shell, Texaco, Total) de prijzen sneller verhoogt dan verlaagt.

Toch is er bij ongeveer een derde van de stations een duidelijk verschil te zien in de snelheid waarmee de prijzen worden aangepast. Er zit geen duidelijk patroon in het type station waarvan de prijs asymmetrisch reageert. Het zijn zowel dure als goedkope, ze zijn van elk merk en ze zijn over het hele land verspreid. Asymmetrische prijsaanpassingen lijken dan ook een verschijnsel dat willekeurig is verdeeld over Nederlandse benzinestations.

Voor de meeste stations waarvan de prijs asymmetrisch reageert, is de mate van asymmetrie direct na een verandering van de marktnotering substantieel. Wanneer de marktprijs met één cent stijgt, is hun gemiddelde prijs de volgende dag met 0,35 cent gestegen. Maar als de marktprijs daalt met één cent, is de gemiddelde prijs van deze stations met maar 0,15 cent gedaald. Dit laat zien dat deze stations sneller reageren op prijsstijgingen dan op prijsdalingen. Deze asymmetrie verdwijnt echter al binnen 1 of 2 dagen, dus de totale omvang van de asymmetrie in de Nederlandse benzinemarkt is beperkt.

Het hele onderzoek is te vinden op: http://ftp.tinbergen.nl/discussionpapers/09106.pdf

Ook staat de olieprijs onder druk door bezorgdheid over de afzwakkende vraag door de wereldwijde economische crisis. Die onrust werd nieuw leven ingeblazen door het megaverlies van Royal Bank of Scotland, dat maandag werd bekendgemaakt. De olieprijs is sterk gedaald door alle economische onheilsberichten. In juli vorig jaar boekte de olieprijs nog een recordniveau van ruim 147 dollar per vat.

De autoverkopen zijn de afgelopen maanden sowieso sterk gekelderd. Maar hybride auto’s, die duurder zijn in de aanschaf, werden nog minder afgenomen. In november daalden de verkopen van deze voertuigen die deels door een elektromotor worden aangedreven, in de VS met 53 procent ten opzichte van november 2007. In totaal vielen de autoverkopen met 37 procent.

De daling gaat gelijk op met de olieprijs. Die kelderde de afgelopen maanden van een record van circa 147 dollar per vat in juli naar iets boven de 41 dollar nu. Hoe lager de benzineprijs, hoe langer het voor de consument duurt om de extra kosten die aan de aanschaf van een milieuvriendelijke auto zitten er uit te krijgen, aldus de krant. Wie een half jaar geleden een hybride auto kocht, was na drie en een half jaar uit de kosten. Nu duurt het acht jaar voordat de duurdere aanschafprijs (die tussen 2100 en 3500 euro hoger ligt) er uit is.

De ontwikkeling is een nieuwe forse tegenvaller voor autoproducenten, die juist bezig zijn zwaar te investeren in de verdere ontwikkeling en productie van hybride auto’s. De Amerikaanse autoindustrie heeft van de overheid recent leningen gekregen die geoormerkt zijn voor de ontwikkeling van milieuvriendelijke technologieën.

Volgens de Financial Times is de top van de Amerikaanse autofabrikanten inmiddels voorstander van het invoeren van een benzine-accijns, om de Amerikanen op deze manier te dwingen zuiniger met brandstof om te gaan. Een idee dat tot nu toe volledig taboe was in de autosector.

Dat gebeurde uiteindelijk op 2 januari van dit jaar. De olieprijs bereikte in juli een record van ruim 147 dollar per vat, maar maakte sindsdien onder invloed van de financiële crisis een ongekende duikeling. Investeerders gaan ervan uit dat de wereldwijde economische teruggang de vraag verder zal doen afnemen.

In de eerste negen maanden van dit jaar werd er in totaal 10,2 miljard liter getankt, tegenover 10,1 miljard een jaar eerder. Dat is een stijging van 0,9 procent. Die stijging komt volledig op het conto van diesel, want benzine werd juist minder getankt. Er werd 0,9 procent minder benzine getankt, tegen een stijging van 2,2 procent bij diesel. De meeste liters diesel gaan nog altijd in vrachtwagens, maar er zijn volgens het CBS wel steeds meer personenauto’s die op diesel rijden.

Inmiddels zijn de prijzen aan de pomp gekelderd. Zo kostte benzine in november 9,6 procent minder dan in oktober. Dat was de grootste prijsdaling in de afgelopen dertig jaar. Het toppunt van de benzineprijs dit jaar werd bereikt tussen juni en juli, blijkt uit cijfers van United Consumers. Op16 juni was de adviesprijs van een liter euro 95-benzine ruim 1,69 euro. De benzineprijs daalt nu nog bijna dagelijks en staat op nog geen 1,22 euro.

De lage benzineprijs leidt er volgens hoofdeconoom Michiel Vergeer van het CBS aan de andere kant ook niet toe dat mensen ineens veel meer gaan rijden. “Er zijn natuurlijk wel mensen die als de benzineprijs hoog is voor een klein ritje de fiets pakken, maar verschil op grote schaal maakt dat niet echt. Met de lage prijs wordt het bijvoorbeeld wel aantrekkelijker om met de auto op wintersport te gaan.”

Aan een voorspelling van de brandstofprijzen waagt Vergeer zich niet. “In juli waren er mensen die dachten dat de olieprijs per vat naar tweehonderd dollar zou gaan. Nu die rond de vijftig dollar zit, vraag je je af waar die mensen nu zijn.”

De Saudiër zei verder te verwachten dat andere olie-producerende landen die geen lid zijn van de OPEC, zoals Rusland, de productie met 600.000 vaten per dag omlaag zullen gooien. ,,Het aanbod is nog steeds te hoog en de voorraden zijn eveneens iets groter dan normaal”, aldus Al-Naimi.

De olieprijs is de afgelopen maanden sterk gedaald. Een vat ruwe olie kost nu rond de 44 dollar. In juli bereikte de olieprijs een piek van ruim 147 dollar.

De olieprijs ging ruim 6 procent omlaag tot onder de 44 dollar per vat lichte ruwe Amerikaanse olie. Een vat is sinds juli meer dan 100 dollar goedkoper geworden door de kredietcrisis. “Negativisme drukt genadeloos op de olieprijs”, aldus een Amerikaanse analist.

De daling van de prijs van ruwe olie heeft echter niet bij benzine en diesel tot dezelfde dalingen geleid.

Gelet op het belang van belastingen zou een daling van de ruwe-olieprijs van 55 procent moeten leiden tot een daling van benzineprijzen met zo’n 18 procent. De feitelijke daling van benzineprijzen sinds juli met circa 20 procent, loopt hiermee in de pas.

Bij diesel is het belastinggehalte van de pompprijs iets lager, daarom zou de daling van de olieprijs tot een grotere daling van de dieselprijs moeten leiden, te weten met zo’n 22 procent. Dat is echter maar 14%. Dit komt omdat raffinaderijen nog voornamelijk benzine produceren, terwijl het aandel diesel-auto’s blijft stijgen. Hierdoor is diesel schaarser dan benzine, wat het verschil in prijsdaling verklaart.